Buğday fiyatlarındaki yükseliş gerçeği yansıtmıyor
Buğday fiyatlarında Hazirandan beri görülen yaklaşık yüzde 80 oranındaki artış bu ürünün arz miktarı konusunda panik havası yaratsa da, ABD nakit mal piyasasındaki alımlar işin aslının böyle olmadığını gösteriyor.
Küresel ekonominin nabzı EKONETte atıyor
Rusyada görülen aşırı sıcakların, buğday arzını düşüreceğine yönelik korkuları artırmasına rağmen dünya buğday ihracatında bir numarada yer alan ABDnin son iki haftadaki dış satımında fazla yükseliş yaşanmadı.
Moskova yönetiminin Perşembe günü geçici olarak buğday ihracatın yasaklamasıyla bu ürünün fiyatı Şikago Emtia Borsasında hızlı yükseliş yaşadı. Ancak aynı yükseliş nakit yapılan buğday alım satım piyasasında görülmediği gibi bu piyasada fiyatlar son dokuz ayın en düşüğüne geriledi.
ARZ TALEP DENGESİZLİĞİ
Bu düşüşte, buğday satan çiftçilerin yüksek fiyatlardan mal satmak istemesiyle oluşan arz fazlası ve yüksek fiyatlardan dolayı alım yapmaktan kaçınan alıcıların yarattığı talep azlığının yan yana gelmesi etkili oldu.
Bu düşüş ve ABDnin ihracat rakamları, aslında hububat piyasası analistlerinin haftalardır söylediği şeyin altını çiziyor. Şu anda, kuraklığa neden olacak kadar ciddi görünmeyen küresel buğday stoklardaki azalmaya verilen tepki, fonların liderliğinde aşırıya kaçmış bir fiyat hareketi görüntüsü sergiliyor.
Bu gerçeği göz önünde bulunduran birçok analist, vadeli işlemlerdeki fiyatların düşmesini bekliyor.
ABDDEKİ STOKLAR YETERLİ
Şikago merkezli danışmanlık şirketi AgResource Conun hububat analistlerinden Dan Basse yaptığı değerlendirmede, “Dünya buğday stoklarını yeterli olması ve ABDdeki stokların da bu hasat döneminde son 23 yılın en yüksek seviyesine çıkması nedeniyle, kapımızda gerçek anlamda bir ithalat talebi görmüyoruz” dedi.
Bugün yaşanan durum iki yıl önce pirinç arzında görülen kıtlıkla da pek benzerlik göstermiyor. O dönemde, bazı ülkelerin iç taleplerini karşılamak için ihracatlarını durdurması pirinç fiyatlarında hızlı yükselişe, ardından da büyük protestolara sahne olmuştu.
Bu fiyat artışından buğday da etkilenmiş ve Mart 2008de Şikago Emtia Borsasında spot piyasada kile fiyatı 13 doları görmüştü. Perşembe günü de Rusyanın aldığı karar sonrasında vadeli işlemlerde buğdayın kilesi 8 doların üzerine çıkarak, 2008den beri en yüksek seviyesine çıktı.
DÜŞÜK FAİZ DE ETKİLİ
Basse, bununla birlikte ABDdeki hali hazırda tarihi dip seviyelerde olan faizlerin de buğday fiyatlarındaki yükselişte etkili olduğunu belirtti.
Basse, ekonominin önümüzdeki aylarda ikinci bir resesyon yaşamasından korkan fonların yatırım yapacak yeni piyasalar aradığını ve buğdayın da bunlardan biri olduğunu belirtti.
Bu fonların Perşembe günü yaklaşık 20 bin vadeli kontratla 100 milyon kileye denk gelen işlem gerçekleştirdiği belirtiliyor.
* Bu yazı, Reutersin geçtiği, “Analysis: Wheat futures frenzy fails to infect cash market” başlıklı haberden derlenmiştir.
http://www.facebook.com/#!/HurriyetEkonet
http://twitter.com/HurriyetEkonet